bootstrap table

Algemene beschouwingen begroting 2018 en de meerjarenbegroting 2019-2022.

Gepubliceerd: 11 november 2017

Voorzitter,

We staan misschien wel voor de belangrijkste begroting die we in Voorschoten ooit hebben vastgesteld. Er is sprake van een Duivels dilemma door het dienen van 2 bazen. Aan de ene kant de provincie die vindt dat we de uitgaven voor onze voorzieningen moeten verlagen en aan de andere kant onze inwoners die willen dat voorzieningen zoveel mogelijk worden ontzien.


We stellen vandaag de begroting 2018 vast en bespreken de meerjarenraming. In de jaren na 2018 zal fors bezuinigd moeten worden. Dit betekent dat we in 2018 flink aan de slag moeten. Snijden aan de uitgavekant is belangrijk maar hoeft niet per se alleen ten koste te gaan van voorzieningen. Hiervoor gaan we de begroting extra onder de loep nemen. Nu moeten we echter al laten zien dat we de financiën met forse maatregelen op orde krijgen en de provincie overtuigen van onze aanpak. We moeten zorgen voor een meerjarig sluitende begroting, een betere financiële positie, lagere schulden en een basis van belangrijke voorzieningen.


Gelet op de slechte financiële situatie, wil ik namens de CDA fractie mijn oprechte excuses aanbieden aan alle Voorschotenaren. Het CDA heeft in de afgelopen jaren met uitzondering van de periode van 2010 tot 2014 deelgenomen aan het college en daarmee verantwoordelijkheid gedragen voor het dagelijks bestuur van Voorschoten. Met wethouder Eppe Beimers aan het roer kwamen steeds duidelijkere signalen over de wankelende financiële situatie. Daarna brachten de onderzoeken van de rekenkamer nog eens extra aan het licht dat is bestuurd met een gat in de hand. Het CDA gaat de verantwoordelijkheid niet uit de weg. Voor zover de ontstane situatie ons is toe te rekenen, voorzitter: Fout is fout! We gaan dit rechttrekken!


Voorschoten behoort tot de populairste woongemeenten van Zuid-Holland. De goede voorzieningen maken onlosmakelijk deel uit van het woongenoot van Voorschoten. Zorgen voor goede prijzen van woningen, bezoekers aan het centrum, mensen die zich thuis voelen.


We zullen als politieke partijen, onze medewerkers in de werkorganisatie Duivenvoorde, college en raad samen met inwoners, verenigingen, instellingen en bedrijven er alles aan moeten doen om met minder gemeenschapsgeld, de voorzieningen op niveau te houden. Alle krachten moeten we bijzetten om de financiën op orde te brengen en komen tot een verantwoord en gewogen financieel beleid.


Als het om het functioneren gaat van de raad moet onze toezichthoudende taak verbeterd worden! Als raad moeten we andere eisen stellen aan onszelf en aan de voorstellen van uw college. Uw college is verantwoordelijk voor de juiste toezichtinformatie aan de gemeenteraad. Het is de basis waarop wij een oordeel vellen en een besluit nemen. Het is nodig dat alle voorstellen die naar de raad gaan voorzien zijn van korte en lange termijneffecten wat betreft de balans, de exploitatie en impact voor de samenleving, dit zoals de rekenkamer adviseert. In dit kader is het belangrijk dat we als raad weer kunnen beschikken over een commissie Planning en Control.


Het was de provincie die uiteindelijk met de begrotingsscan signaleerde dat er bij de beheertaken te veel geld wordt uitgegeven in vergelijking met andere gemeenten. Ik verbaas mij ook steeds weer als er weggetjes als de Essenlaan en de Elstlaan opnieuw geasfalteerd worden en er zelfs een verkeersdrempel in gelegd wordt. Notabene op een pad waar vooral fietsers rijden. We hebben in deze raad afgesproken alles te bezien op Nut, Noodzaak en met de vraag of iets uit te stellen is. Mijn fractie is verbaasd dat dit kennelijk niet geldt voor alle beheertaken van de gemeente. Mijn fractie wil van het college horen of dit soort kostbare werkzaamheden aan de onszelf opgelegde criteria voldoen. Dit geldt ook voor de 96.000 euro die is vrijgemaakt voor het centrum. Voldoen die plannen aan onze criteria? Ik wil daar graag een antwoord op.


Wat bij ons ook vraagtekens oproept is dat de kostenbesparingen zoals de centrale huisvesting van ambtenaren niet mogen worden opgenomen in de begroting. Terwijl wij weten wat het samen huisvesten van de ambtenaren van Voorschoten en Wassenaar 150.000 euro oplevert. Een forse besparing op de uitgaven. De CDA fractie zou daar prioriteit aan hebben gegeven als alternatief voor de harde maatregelen die nu voorliggen. Of is het zo voorzitter dat de provincie niet alleen kijkt naar de cijfers maar ook naar de gewenste bestuurlijke toekomst met Leiden? Wil de provincie wel dat we met Wassenaar een innige band hebben? Diezelfde provincie die gaat over onze toekomst moet ons wel weer bestuurskrachtig en financieel onafhankelijk verklaren. Heel verleidelijk om die bevoegdheden door elkaar heen te gebruiken.


Met de voorliggende begroting weten we dat we de regie op onze financiën terugkrijgen. De provincie heeft aangegeven alleen vertrouwen te hebben in deze begroting en dat dus verder niets mogelijk is. Betekent dat dat we moeten laten zien dat we bestuurskrachtig zijn? Ja. Betekent dit dat we vandaag alles gaan sluiten? Nee... We moeten een andere vorm zien te vinden om voorzieningen in stand te houden. Zoals de heer Dessens het zei: “De verenigingen zijn het cement in de Voorschotense samenleving.” We zullen onze rol anders moeten gaat vervullen.


Neem het zwembad. Stel je voor dat in 2021 dit gebouw leeg staat. Dat is kapitaalvernietiging voorzitter en het betekent ook nog eens banenverlies. Het is voor het CDA niet de vraag óf het zwembad blijft bestaan maar hoe het blijft bestaan. In Oegstgeest is het zwembad ondanks de grote financiële problemen toch opengebleven. Daar hebben ze de krachten gebundeld waardoor een warm bad is ontstaan voor frisse denkers die gezorgd hebben voor het behoud van het zwembad in een andere vorm met een lagere bijdrage van de gemeente. We stellen samen met andere partijen voor een Taskforce van deskundigen, van buiten de politiek, in te stellen die er voor gaat zorgen dat we kunnen blijven zwemmen. Daarnaast willen we dus buiten deze begroting een structureel bedrag reserveren voor de toekomst van voorzieningen in het algemeen. De Taskforce moet gelijk aan de slag. Ik verwijs u kortheidshalve naar de motie.




Het CDA vindt dat de aansturing van de werkorganisatie transparanter moet en dat er meer eenduidig beleid samen met Wassenaar moet komen. We werven een directeur, naast de gemeentesecretarissen van Voorschoten en Wassenaar. Dat betekent dat we bovenin de werkorganisatie 3 dure functies krijgen i.p.v. 2. De werkorganisatie staat op afstand en is voor de raad moeilijk aanspreekbaar als het gaat om maatregelen die de gemeente goedkoper moet laten functioneren. Toen jaren geleden de nieuwe organisatie een feit werd, was het één van de eerste in Nederland met deze bijzondere vorm. Dat het niet helemaal volmaakt is (er gaat heel veel goed) kunnen we misschien toeschrijven aan de wet van de remmende voorsprong. Er is iets unieks neergezet dat bestuurlijk niet goed is onderhouden. De reorganisatie die nu plaatsvindt juichen we daarom toe. Meer standaardisatie en slimmere gezamenlijke werkprocessen maken de organisatie efficiënter. Een probleem is echter ook de meerhoofdige aansturing voorzitter. De rol van de gemeentesecretaris verandert sterk door de komst van een nieuwe algemeen directeur. Ze raken de rol van directeur, en dus de aansturing van de werkorganisatie, kwijt. Daarom dient het CDA een motie in waarmee we doelen behalen: Door één gemeentesecretaris 50% te benoemen in Voorschoten en 50% in Wassenaar besparen beide gemeenten de helft van deze salariskosten. Dit voorkomt ook een meerhoofdige leiding en zo creëren we een linking pin tussen Wassenaar en Voorschoten als het gaat om één bestuurlijke lijn naar de werkorganisatie. Doet Wassenaar niet mee is het te overwegen om in Voorschoten een halve gemeentesecretaris te werven.


Dan de bestuurlijke toekomst voorzitter. Het wordt gemeenten alles behalve gemakkelijk gemaakt zelfstandig en onafhankelijk te blijven. Dat zie je ook in de financiële stromen naar gemeenten. Maar vervalt met het wegvallen van lokale besturen niet de basis van onze democratie? Bestuurlijk drukte wordt vaak als argument gebruikt om te pleiten voor fusie. Maar is bestuurlijke drukte niet gewoon het goed functioneren van een democratie.


Veel voorstanders van fusie roepen dat de voorzieningen bij fusie behouden kunnen blijven. U stelde dat ook in uw enquête. Herindeling is echter geen verzekering voor voorzieningen in ons dorp, was het maar zo. Dan zou een keuze een stuk eenvoudiger zijn.


Sluit ik dan mijn ogen voor de toekomst? Nee. Voorzitter. Ik ben voorstander van effectieve samenwerkingsverbanden en als het niet anders kan, is fusie met Wassenaar voor het CDA een optie. En voorzitter als ik zie dat Leiden en Den Haag op vele fronten door samenwerking al een soort regio vormen (Universiteit Leiden heeft inmiddels ook een vestiging in Den Haag) is het toch prachtig dat Voorschoten en Wassenaar een brug kunnen vormen tussen die steden? Wat vindt u daarvan?


Er is duidelijk behoefte aan grotere regio’s dan die van Leiden met de 4 buurgemeenten. Met 200.000 inwoners kun je niet wedijveren met bijvoorbeeld de Metropoolregio of de Amsterdamse regio. Dat is grootheidswaan. Dan moet je van Holland Rijnland een gemeente maken. Met 14 gemeenten en 550.000 inwoners mag je echt bij de grote bestuurders aan tafel zitten.


Herindelingen zijn onomkeerbaar. Daar mag je als Voorschotenaar onderbuikgevoelens bij hebben. Ons dorp is 400 jaar bestuurlijke zelfstandig. Bij de laatste dodenherdenking dacht ik bij uw toespraak. Wie staat hier bij het monument als Voorschoten als zelfstandige gemeente niet meer bestaat, als we op zijn gegaan in een groter geheel waarbij burger, bestuur en de burgemeester verder uit elkaar worden gehaald? Ik hoorde pas een wetenschapper bij het afscheid van een statenlid zeggen dat het herindelen niet meer bepalend is of er successen kunnen worden geboekt. Het gaat vooral om effectief samenwerken.


Voorzitter, de basis van deze begroting is niet alleen een financiële maar bovenal een bestuurlijke. De spotlights zijn op Voorschoten gericht. We mogen ons echter niet laten opjagen. We brengen nu onze financiën op orde, verbeteren onze financiële positie en reduceren onze schulden en nemen de regie weer over en gaan werken aan de toekomst...


We moeten niet alleen zuinig zijn met de financiën maar ook op Voorschoten als gemeente. De focus ligt vanavond dan ook op het terugwinnen van het vertrouwen van de burger en de provincie. Onderwerpen als bijvoorbeeld zorg en duurzaamheid lijken daardoor nu ondergeschikt. In het kader van duurzaamheid diende ik vorig jaar een motie in om van Voorschoten, net als Wassenaar, een Fairtrade gemeente te maken. Ik dien hem opnieuw in, in het vertrouwen dat het deze keer wel een vervolg krijgt . En voorzitter als we dan toch een opsomming krijgen van de invulling van de 96.000 euro voor het centrum kan daar gelijk een uitleg bij wat hiervan, in het kader van onze zorgtaak, voor toegankelijkheid wordt vrijgemaakt.


Ik ga afronden. Vorig jaar heb ik u in het kader van het succesvol doorlopen van uw proeftijd bloemen aangeboden. Nu doe ik dat weer maar nu als dank voor uw inzet om Voorschoten weer groot te maken. U gaf vorig jaar aan veel van bloemen te houden. Dat heb ik in de notulen van de raad nu nog wel terug kunnen lezen. We spreken nu gelijk af van het jaarlijkse bloemetje een lange traditie te maken! U bent 24 uur per dag burgemeester van Voorschoten, dat bent u dus ook in Nissewaard. Om nu de weinige uren thuis ook met Voorschoten te vullen heb ik een symbolisch cadeau voor bij de parkeerplaats. Als u in de auto stapt naar Voorschoten of terugkeert thuis ziet u waarvoor u alles doet, De Gemeente Voorschoten.. 




Lees ook de Reactie op de Algemene Beschouwingen van Hans Kranendonk